Öldüm Öldüm Dirildim: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nde Şiddet • Korku • Travma

Bu çalışmada, Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de ölüm ve öldürülme tehlikesiyle karşılaştığı, yoğun korku ve paniğe kapıldığı olaylar incelenmektedir. Örnekler, Evliya’nın seyahatleri boyunca doğal afetler, savaşlar, eşkıya saldırıları ve yerel çatışmalar gibi hayati tehlikelerle karşı karşıya kaldığını göstermektedir. Evliya, bu tehditler karşısında kimi zaman savaşmış, kimi zaman kaçmış, kimi zaman da zekâsı ve sosyal becerileriyle tehlikelerden kurtulmuştur.

Seyahatnâme ayrıca korku ve travmatik deneyimlerin dinî inanç, sosyal paylaşım ve anlatı yoluyla nasıl anlamlandırılıp hafifletildiğine dair özgün örnekler sunmaktadır. Bu yönüyle eser, kaderci bir teslimiyetten ziyade inanç, eylem ve dayanıklılığın iç içe geçtiği dinamik bir hayatta kalma anlayışını yansıtır. Aynı zamanda on yedinci yüzyıl Osmanlı coğrafyasında seyahatin taşıdığı riskleri ve insan deneyiminin korku, şiddet, travma ve psikolojik dayanıklılık boyutlarını ortaya koyan zengin bir kaynaktır.

Çalışma, kapsamlı incelemenin yanı sıra, ele alınan metinlerin standart Türkçeye çevirilerini ve Osmanlıca metinlerin transkripsiyonlarını da içermektedir. Ayrıca geniş bir sözlük ile Arap harfli özgün elyazması metinlerden seçilmiş kesitlere yer verilerek, okuyucuya metinlerin hem içerik hem de dil ve yazı özelliklerini doğrudan inceleme imkânı sunulmaktadır.